Tiêm thuốc giảm béo có gây loãng xương không?

Tiêm thuốc giảm béo giúp vóc dáng thăng hoa nhưng khung xương báo động? Ảnh: Pexels

Nhờ mang lại kết quả rõ rệt và nhanh chóng, liệu pháp tiêm giảm béo với loại thuốc GLP-1 đã trở nên rất phổ biến trên toàn thế giới. Các loại thuốc tiêm giảm béo thế hệ mới (thuộc nhóm đồng vận thụ thể GLP-1 và GIP như semaglutide trong Ozempic/Wegovy, hay tirzepatide trong Mounjaro) đang tạo ra một cuộc cách mạng về giảm cân.

Tuy nhiên, do là một loại thuốc tương đối mới – lần đầu tiên được phê duyệt năm 2005 để chữa trị bệnh béo phì – nên các nhà khoa học vẫn chưa hiểu hết về những ảnh hưởng đến sức khỏe của GLP-1. Khi ngày càng nhiều người sử dụng loại thuốc tiêm này để giảm béo, họ mới có nhiều cơ sở dữ liệu hơn để đưa ra những kết luận.

Và các báo cáo y khoa và nghiên cứu từ năm 2024 đến đầu năm 2026 đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự sụt giảm mật độ xương đi kèm với quá trình này.

>>>TÌM HIỂU: THUỐC OZEMPIC GIẢM CÂN: GIÁ BAO NHIÊU, MUA Ở ĐÂU VÀ CÓ NÊN DÙNG?

Nghiên cứu cho rằng thuốc giảm cân gây loãng xương

Một nghiên cứu dự kiến được trình bày tại Hội nghị thường niên của Học viện Phẫu thuật Chỉnh hình Hoa Kỳ hồi tháng 3/2026 nhưng vẫn chưa được bình duyệt. Nội dung báo cáo rằng việc sử dụng thuốc tiêm giảm béo có thể ảnh hưởng đến sức khỏe xương, bao gồm loãng xương (xương giòn) và nhuyễn xương (xương mềm). Nghiên cứu cũng cho thấy thuốc tiêm giảm béo có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh gút cao hơn, một loại viêm khớp gây đau và sưng khớp.

Chia sẻ trên NBC News, các nhà nghiên cứu cũng chỉ ra rằng một số bệnh nhân được tiêm thuốc giảm béo đã bị rách gân nghiêm trọng sau những chấn thương tương đối nhẹ. Điều này làm dấy lên lo ngại về việc liệu những mũi tiêm ấy có ảnh hưởng đến xương và các mô liên kết khác hay không.

Trước đó, các thử nghiệm lâm sàng khác đã bắt đầu ghi nhận sự hao hụt rõ rệt về mật độ khoáng xương (BMD) ở bệnh nhân sử dụng thuốc dài hạn. Cụ thể:

Suy giảm mật độ xương rõ rệt: Một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng (Hansen và cộng sự, eClinicalMedicine, 2024) cho thấy sau 52 tuần sử dụng semaglutide, mật độ xương hông của bệnh nhân giảm trung bình 2,6% và mật độ xương cột sống thắt lưng giảm 2,1% so với nhóm dùng giả dược. Sự gia tăng các dấu ấn phân hủy xương (như P-CTX) cũng được ghi nhận.

Hao hụt khối lượng cơ bắp: Theo nghiên cứu SURMOUNT-1 (Look và cộng sự, 2025), bệnh nhân dùng tirzepatide trong 72 tuần giảm được lượng mỡ khổng lồ (33,9%), nhưng đồng thời cũng mất đi 10,9% khối lượng nạc (cơ bắp). Cơ bắp có vai trò cực kỳ quan trọng trong việc bảo vệ và kích thích xương phát triển.

Người không mắc tiểu đường có nguy cơ cao hơn: Một nghiên cứu hồi cứu (retrospective study) công bố tháng 2/2026 (Liu và cộng sự, The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism) chỉ ra rằng những người dùng GLP-1 với mục đích giảm cân (không mắc tiểu đường) bị mất xương vùng hông nhiều hơn đáng kể (–1% so với –0.6% ở nhóm đối chứng). Mức độ mất xương tỷ lệ thuận trực tiếp với số cân nặng giảm được.

Tác động có tính dài hạn: Một nghiên cứu thí điểm nhỏ gọn hơn (tháng 12/2025) trên người cao tuổi dùng thuốc trong 20 tuần không thấy sự suy giảm mật độ xương ngay lập tức. Nó cho thấy tác động này không phải là cấp tính mà tích tụ qua quá trình sụt cân kéo dài.

Với tất cả điều trên, chắc chắn có thể gây lo lắng cho những người đang sử dụng thuốc. Nhưng liệu chúng ta có thực sự nên lo lắng về những phát hiện này?

Bạn cần biết gì về khả năng gây loãng xương của thuốc tiêm giảm béo?

Tiến sĩ Marci Laudenslager, chuyên gia về y học béo phì tại Chương trình Ăn uống lành mạnh, Tập thể dục và Quản lý cân nặng của Đại học Johns Hopkins, cho biết: “Hiện tại, không có bằng chứng khoa học kết luận nào cho thấy các loại thuốc như GLP-1 làm tăng trực tiếp nguy cơ loãng xương hoặc nhuyễn xương.”

Tiến sĩ Laudenslager không tham gia vào các nghiên cứu này, nhưng bà chỉ ra rằng đây là một nghiên cứu quan sát. Nghĩa là nó xem xét mối tương quan chứ không phải nguyên nhân. Bà nói: “Mặc dù các nghiên cứu quan sát được thiết kế tốt có thể tiết lộ các mối liên hệ tiềm tàng giữa thuốc và kết quả lâm sàng. Song, chúng không thể xác định liệu một loại thuốc có trực tiếp gây ra kết quả lâm sàng đó hay không.”

Một mối lo ngại khác với các nghiên cứu này là chúng chỉ dựa vào hồ sơ y tế, nghĩa là nghiên cứu chỉ bao gồm những bệnh nhân đã được kê đơn. Tuy nhiên, nếu bệnh nhân không tuân theo lời khuyên của bác sĩ hoặc ngừng thuốc mà không được phép, điều đó cũng sẽ ảnh hưởng đến kết quả nghiên cứu.

Kelyssa Hall là một nhà sinh lý học thể dục – chuyên gia huấn luyện sức mạnh và thể chất được chứng nhận tại Bệnh viện Phẫu thuật Chuyên khoa ở New York. Bà nói: “Nghiên cứu không xem xét một số yếu tố phổ biến ảnh hưởng đến sức khỏe xương. Chẳng hạn như tập thể dục, dinh dưỡng và các yếu tố lối sống khác. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe xương bất kể người đó có sử dụng thuốc hay không.”

Ngoài ra, nghiên cứu cũng không xem xét một số rối loạn nội tiết, ung thư, tiêu thụ rượu, tiền sử gia đình và sử dụng steroid. Tất cả đều có thể ảnh hưởng đến sức khỏe xương.

Bà cũng lưu ý rằng nghiên cứu không ghi lại loại thuốc GLP-1 cụ thể mà người tham gia đã sử dụng hoặc liều lượng của chúng.

Thuốc tiêm có thể hỗ trợ giảm cân hiệu quả khi được sử dụng đúng cách và có chỉ định y tế rõ ràng. Ảnh: Getty

Nguyên nhân gốc rễ đến từ tốc độ sụt cân và lượng cân giảm được sau khi tiêm thuốc

Giới nội tiết học hiện tại đồng thuận rằng bản thân thuốc GLP-1 không gây độc cho xương. Thậm chí trong các nghiên cứu tiền lâm sàng, thuốc còn có biểu hiện bảo vệ hoặc trung tính với xương. Nguyên nhân gốc rễ nằm ở tốc độ và mức độ sụt cân quá mức.

Giảm tải trọng cơ học (Mechanical Loading): Xương có cơ chế tự củng cố và tái tạo khi phải chịu sức nặng. Khi cơ thể giảm hàng chục kilogram trong thời gian ngắn, lực ép cơ học lên khung xương (đặc biệt là vùng hông và chân) đột ngột biến mất. Từ đó khiến cơ thể lầm tưởng rằng xương không cần thiết phải đặc và cứng như trước nữa.

Thiếu hụt dinh dưỡng trầm trọng: Cơ chế thuốc hoạt động bằng cách làm chậm quá trình rỗng dạ dày và ức chế sự thèm ăn. Khi lượng thức ăn nạp vào giảm đột ngột, cơ thể rất dễ rơi vào tình trạng thiếu hụt canxi, vitamin D và protein. Đó đều là những viên gạch nền tảng để duy trì mật độ xương.

Tác động kép từ việc mất cơ: Giảm cân bằng tiêm GLP-1 thường kéo theo mất cơ bắp nếu không có can thiệp tập luyện. Lực co kéo của cơ bắp lên xương là một yếu tố kích thích xương phát triển. Cơ teo đi đồng nghĩa với việc xương yếu đi.

Giải pháp duy trì sức khỏe xương khớp trong khi tiêm thuốc giảm béo

Tóm lại, mặc dù có một số thay đổi về sức khỏe xương đã xảy ra ở những người tiêm thuốc giảm cân, nhưng những thay đổi này dường như là do giảm cân nhanh và đáng kể. Chứ không phải là tác động tiêu cực trực tiếp của chính thuốc. Mối liên hệ giữa tiêm giảm cân và sức khỏe xương vẫn là một lĩnh vực nghiên cứu đầy hứa hẹn, cần được nghiên cứu sâu hơn để hiểu đầy đủ tác động của nó đến mật độ xương. Dưới đây là các phương pháp duy trì sức khỏe xương song song quá trình giảm cân

1. Tập luyện sức mạnh

Một trong nhiều lợi ích của việc rèn luyện sức mạnh đã được chứng minh là làm tăng mật độ xương. Hơn nữa, tập luyện kháng lực với tạ giúp ngăn ngừa tình trạng mất cơ có thể xảy ra trong quá trình giảm cân. Duy trì khối lượng cơ bắp rất quan trọng đối với sức mạnh và sự ổn định. Tập luyện sức mạnh cũng giúp tăng cường trao đổi chất tổng thể, từ đó giúp cơ thể duy trì kết quả giảm cân lâu dài.

>>>XEM THÊM: NHỮNG ỨNG DỤNG TẬP LUYỆN TẠI NHÀ TIỆN LỢI NHẤT

2. Đảm bảo ăn đủ chất dinh dưỡng

Một trong những tác dụng chính của tiêm giảm béo là ức chế sự thèm ăn để hỗ trợ giảm cân. Đôi khi dẫn đến chế độ ăn kiêng cực kỳ ít calo. Các nghiên cứu chỉ ra rằng việc hạn chế calo cũng có thể ức chế sự phát triển của xương và tăng nguy cơ gãy xương. Do đó, điều cần thiết là đảm bảo lượng thức ăn đầy đủ để duy trì sức khỏe tổng thể trong suốt quá trình điều trị tiêm giảm béo. Lượng calo lý tưởng cần thiết khác nhau ở mỗi người. Nhưng nếu bạn không chắc mình có đang tiêu thụ đủ calo hay không, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Điều quan trọng là phải duy trì một chế độ ăn uống cân bằng, bao gồm đạm, chất xơ, nước, chất béo lành mạnh và các vitamin, khoáng chất cùng các dưỡng chất thiết yếu khác.

3. Nạp đủ protein hàng ngày

Bên cạnh việc thúc đẩy tăng trưởng cơ bắp, protein còn rất quan trọng đối với sức khỏe xương và giúp tăng mật độ xương. Lượng protein khuyến nghị hàng ngày cho người trưởng thành là 0,8 gram trên mỗi kilogram trọng lượng cơ thể. Ngay cả những người đang tiêm thuốc giảm cân cũng được khuyên nên tiêu thụ đủ protein mỗi ngày. Những người có nguy cơ cao mắc các vấn đề về xương, chẳng hạn như người cao tuổi và phụ nữ sau mãn kinh, nên tăng nhẹ lượng protein nạp vào. Những người mắc bệnh thận nên giảm lượng protein.

>>>KHÁM PHÁ: 32 THỰC PHẨM GIÀU PROTEIN ÍT CALO CHO NGƯỜI GIẢM CÂN

4. Cố gắng giảm cân từ từ

Tốc độ giảm cân lý tưởng phụ thuộc vào cân nặng ban đầu của bạn. Thông thường, các bác sĩ khuyên nên giảm từ 5% đến 10% tổng trọng lượng cơ thể trong vòng 6 tháng. Điều này tương đương với mức giảm trung bình từ 0,2 đến 1 kg mỗi tuần. Nếu bạn thấy mình giảm cân quá nhanh, hãy thông báo cho bác sĩ. Họ có thể điều chỉnh liều lượng để giúp duy trì tốc độ giảm cân từ từ và lành mạnh hơn.

Giảm cân điều độ, phù hợp với bản thân

Giới y khoa không khuyến cáo ngừng tiêm thuốc giảm béo vì những lợi ích khổng lồ về mặt tim mạch, chuyển hóa và đường huyết mà thuốc mang lại vượt xa rủi ro về xương ở một số bệnh nhân. Vậy nên, nếu bắt đầu sử dụng phương pháp này, bạn cũng nên có chiến lược bảo vệ xương ngay từ ngày đầu tiên dùng thuốc.

CÙNG CHỦ ĐỀ GIẢM CÂN:

Harper’s Bazaar Việt Nam

Thông báo chính thức: Ninh Bình Web (thuộc GiuseArt) không hợp tác với bất kỳ ai để bán giao diện Wordpress và cũng không bán ở bất kỳ kênh nào ngoại trừ Facebook và zalo chính thức.

Chúng tôi chỉ support cho những khách hàng mua source code chính chủ. Tiền nào của nấy, khách hàng cân nhắc không nên ham rẻ để mua phải source code không rõ nguồn gốc và không có support về sau! Xin cám ơn!