Kho lưu trữ gương mặt nghệ sĩ AI của nền tảng iQIYI gây tranh cãi

iQIYI cho ra mắt kho lưu trữ gương mặt nghệ sĩ AI Na Dou Pro.

Tại Đại Hội Thế Giới 2026 – Đại hội chiêu thương iQIYI hôm 20/4, nền tảng này đã chia sẻ kế hoạch tạo kho lưu trữ AI Na Dou Pro cho gương mặt của các nghệ sĩ. Theo iQIYI, hiện có hơn 100 nghệ sĩ đã đồng ý hợp tác trong dự án này bao gồm những cái tên diễn viên nổi bật như Thừa Lỗi, Tăng Thuấn Hy, Vương Sở Nhiên, Trần Triết Viễn, Trương Nhược Quân, Vu Hoà Vỹ,… .

Ngay lập tức, công cáo về AI của iQIYI và phát ngôn của CEO Cung Vũ tại sự kiện đã tạo nên một làn sóng phản ứng dữ dội đến từ phía các nghệ sĩ và khán giả.

Có không ít nghệ sĩ được nhắc tên trong kho gương mặt AI đã lên tiếng phủ nhận việc đồng thuận cho nền tảng iQIYI sử dụng gương mặt mình. Số đông khán giả cũng trào phúng, cho rằng nếu nền tảng quyết định làm phim AI, dùng diễn viên AI thì tại sao không tạo thêm khán giả AI.

Quả thực, những vấn đề xoay quanh AI trong sáng tạo nội dung nghệ thuật vẫn luôn là điểm nóng của “xung đột” ý kiến trên diện rộng.

Mục đích tạo kho lưu trữ gương mặt AI của iQIYI

Hiện trường Đại Hội Thế Giới iQIYI. Ảnh: Weibo 天草_银狼

Theo lộ trình được Đại Hội Thế Giới 2026 – Đại hội chiêu thương iQIYI công bố,  giai đoạn đầu mô hình sẽ kết hợp giữa diễn viên thật và công nghệ AI, trong đó AI chủ yếu hỗ trợ các khâu như kỹ xảo, cảnh hành động hoặc đóng thế nhằm rút ngắn thời gian sản xuất. Mục tiêu ban đầu khi xây dựng thư viện nghệ sĩ iQIYI Na Dou Pro là tạo ra một nền tảng mang tính quy chuẩn dành cho các nhà sáng tạo AIGC, giúp quá trình lựa chọn nghệ sĩ trở nên thuận tiện hơn, đồng thời thông qua nền tảng này để kết nối và trao đổi trực tiếp với phía nghệ sĩ về các chi tiết hợp tác.

Tuy nhiên, mục tiêu dài hạn lại hướng đến việc phát triển các tác phẩm được tạo dựng hoàn toàn bằng AI. Lúc đó diễn viên không cần trực tiếp xuất hiện mà vẫn có thể tham gia dự án thông qua dữ liệu hình ảnh và biểu diễn số hóa.

CEO iQIYI Cung Vũ phát biểu tại sự kiện. Ảnh: iQIYI

CEO iQIYI Cung Vũ cũng đã đưa ra những lý luận gây tranh cãi đến cực điểm khi cho rằng công nghệ này có thể giúp giảm áp lực lịch trình cho diễn viên, thậm chí nâng số lượng dự án tham gia mỗi năm từ vài phim lên hơn chục phim. Ông cũng nhấn mạnh nghệ sĩ vẫn giữ quyền kiểm soát nhất định, có thể từ chối cấp phép hình ảnh cho từng dự án hoặc vai diễn cụ thể.

Về cơ chế lợi nhuận, mô hình AI vẫn được thiết kế tương tự cách sản xuất truyền thống với việc chia doanh thu, trong khi chi phí tổng thể được cắt giảm đáng kể.

Đáng chú ý, ông đưa ra nhận định rằng trong tương lai, việc quay phim với diễn viên thật có thể trở thành một dạng di sản văn hóa phi vật thể. Dù vậy, ông khẳng định hình thức này sẽ không biến mất hoàn toàn, mà sẽ song hành cùng công nghệ như một lựa chọn mang tính giá trị truyền thống.

Chính hướng đi này của iQIYI lại gây ra nhiều ý kiến lo ngại. Việc nghệ sĩ chủ động tham gia vào quá trình AI hóa có thể vô tình làm suy giảm giá trị cốt lõi của nghề diễn, vốn nằm ở tính độc nhất và không thể thay thế. Về lâu dài, nếu công nghệ phát triển ở quy mô lớn, nguy cơ thu hẹp cơ hội cho các diễn viên tuyến dưới là điều có thể xảy ra. Thậm chí, ranh giới giữa diễn xuất tốt hay chưa tốt cũng có thể bị xóa nhòa khi AI có khả năng tái tạo và tối ưu hóa biểu hiện trên màn ảnh.

Lạm dụng AI trong sáng tạo nghệ thuật là một bước đi bất lợi cho cả nhà sản xuất và nghệ sĩ

Gương mặt các nghệ sĩ Hoa ngữ trong kho lưu trữ AI. Ảnh: Xiaohongshu

Hướng đi hiện tại khi phó mặc toàn bộ cho AI của nền tảng không phải một nước cờ thông minh. Thay vì đầu tư nhiều hơn cho kịch bản, tạo điều kiện để biên kịch phát triển nội dung gốc chất lượng, hay trao thêm quyền chủ động cho đạo diễn trong việc lựa chọn gương mặt phù hợp và khuyến khích diễn viên nâng cao kỹ năng, họ lại mong muốn tận dụng AI để rút ngắn quy trình, lợi dụng nhân công giá rẻ bất chấp những ảnh hưởng tiêu cực và giảm tính sáng tạo của con người trong nghệ thuật.

Đối với các nghệ sĩ đồng thuận tham gia dự án này, chính tương lai nghề nghiệp của họ cũng đang bị đe doạ. Khi giá trị cốt lõi của diễn viên nằm ở sự hiện diện và khả năng biểu đạt không thể thay thế, việc chủ động cho phép số hóa hình ảnh và diễn xuất có thể khiến ranh giới ấy dần bị xóa nhòa.

Bên cạnh đó, với mô hình AI mà iQIYI đề ra, khả năng cao chỉ các nghệ sĩ hạng cao mới có thể duy trì thu nhập còn các diễn viên hạng trung và quần chúng sẽ đối mặt với nguy cơ thất nghiệp và bị thay thế hoàn toàn.

Trong bối cảnh nhiều thị trường quốc tế vẫn đang thận trọng, thậm chí phản đối việc lạm dụng AI, lựa chọn này dễ bị nhìn nhận như một bước đi mạo hiểm đối với chính người trong nghề.

Hiện trường Đại Hội Thế Giới iQIYI. Ảnh: Weibo 天草_银狼

Những chuyển động này cho thấy AI có thể mở ra nhiều khả năng mới, nhưng đồng thời cũng đặt các nghệ sĩ trước một bài toán dài hạn. Nếu không kiểm soát tốt, việc tham gia vào quá trình này có thể vô tình làm suy giảm chính nền tảng nghề nghiệp mà họ đang xây dựng.

Ở góc độ khán giả, trải nghiệm xem phim cũng có thể thay đổi. Khi các nhân vật được tạo dựng hoàn toàn bằng dữ liệu, cảm giác chân thực và kết nối cảm xúc có nguy cơ giảm đi. Khi đó, ranh giới giữa phim người đóng và hoạt hình trở nên mờ nhạt, và người xem hoàn toàn có thể đặt câu hỏi về việc lựa chọn hình thức giải trí phù hợp hơn. Khán giả chắc chắn sẽ không bỏ tiền bạc và thời gian để xem một tác phẩm nghệ thuật giả tạo, vô cảm. Nếu đã chấp nhận trả phí cho nền tảng, cái mà người ta muốn xem chính là cảm xúc chân thực và sự hoá thân của con người trong vai trò một diễn viên.

Tương lai của ngành phim ảnh nói chung và phim dài tập nói riêng sẽ ra sao nếu nền tảng nào cũng sa đà dựa dám vào công nghệ AI? Đây là câu hỏi còn bỏ ngỏ, còn nhiều tranh luận nhưng có lẽ tất cả đều có thể nhìn thấy được hiểm hoạ tiềm tàng đối với nghệ thuật đại chúng.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM:

Harper’s Bazaar Việt Nam 

Thông báo chính thức: Ninh Bình Web (thuộc GiuseArt) không hợp tác với bất kỳ ai để bán giao diện Wordpress và cũng không bán ở bất kỳ kênh nào ngoại trừ Facebook và zalo chính thức.

Chúng tôi chỉ support cho những khách hàng mua source code chính chủ. Tiền nào của nấy, khách hàng cân nhắc không nên ham rẻ để mua phải source code không rõ nguồn gốc và không có support về sau! Xin cám ơn!